31 Ekim 2016
Şenay Aydemir ile Sinemada Türler

Önceleri yalnızca görüntü olarak varolan sinema, gönümüzde milyar dolarlarla ifade edilen oldukça büyük bir endüstri haline dönüşmüş durumda. Sinema geride bıraktığı yüz yılı aşkın süre içinde, bir çok değişim geçirdi. Donuk fotoğraf karelerinin hareket ettirilmeye başlanmasının ardından, konulu filmlerin çekilmeye başlanması film sürelerinin giderek uzamasına neden oldu. İlk başlarda bir kaç dakikalık gösteriler düzenlenirken; 1903’te çekilen “Büyük Tren Soygunu” isimli filmden sonra konulu filmlere geçildi ve filmlerin süreleri uzamaya başladı.

30’lu yıllar sinema için yepyeni bir dönemin açılışını da müjdeledi. O zamana kadar sessiz çekilen filmler, kimi önemli salonlarda canlı müzikler eşliğinde gösteriliyorlardı. Ama görüntüyle eş zamanlı olarak sesin de kullanılabileceğinin bulunması; sinemaya yepyeni anlamlar yükledi. Böylece hem müzik filmin içinde kullanılabilecek hem de; oyuncuların sözlerinin tamanı seyirciye aktarılabilecekti. Bu kolaylık, filmlerde yeni kurgu denemelerinin ve zamansal atlamaların da olanağını sunuyordu. Üstelik, sesin görüntüye dahil olmasıyla birlikte oyunculuğun önemi daha da artıyordu.

Sinemanın giderek kitleler tarafından daha da sevilen bir temaşa haline gelmesi, özellikle Amerika’da seyircinin zevkine göre filmler yapılmasının da yolunu açtı. Böylece, hem seyircinin beklentileri karşılanacak, hem de sinema endüstrisi bu işten para kazanacaktı. Bu eğilim, sinemada yeni türlerin de yolunu açtı. Ve bir süre sonra western, müzikal, komedi, korku, bilimkurgu vb. olarak anılan ve belirli kalıplara göre üretilen film türleri ortaya çıkmaya başladı.

Sinemada tür değince bir çok alt başlık açmak mümkün. Komedi, macera, tarihi, polisiye, savaş…. Liste uzayıp gidebilir. Ama tür sinemasına yaklaşım ve temel özelliklerini anlamak için ana türler olarak kabul edilen Bilimkurgu, kara film, korku, müzikal eve western’e bakmak yeterli olacaktır.

Bu dersin amacı, ticari sinemanın yükselişi ve türlerin ayrılışı arasındaki bağlantıların ama özellikle de bugün izlediğimiz filmlerin hangi türlerden esintiler taşıdığının ve türler arası geçişkenliğin ortaya çıkartılmasıdır.

  1. Hafta: Sinemada Türlerin Ortaya Çıkışı ve Türün İşlevleri

SÜRE: 2 Saat

  • ‘Tür’ün kökenleri ve öncesi
  • Profesyoneleşme ve türün gelişimi
  • Türün özellikleri
  • Tür izleyicisi
  • Türün bugünü ve geleceği

2.   Hafta: Bugünün korkularını gelecekte aramak; Bilim Kurgu

SÜRE: 3 Saat

FİLM: Frankenstein

  • Bilmi Kurgu’nun Temelleri ve Özellikleri
  • Bilimkurgunun sinemaya girişi ve ilk dönem örnekler
  • Bilim Kurgunun Konuları
  • Ortak Temalar

3.   Hafta: Yakın tarihte bilimkurgu

SÜRE: 3 Saat

FİLM: “THX 1138”

  • 70’li yıllardan sonra çekilen Hollywood bilim kurgularınındeki eğilimler
  • Teknofobinin yükselişi
  • Modern bilimkurgunun ustaları, Lucas, Spielberg, Cameron, Scott
  • Bilimkurgu ve Politika

4.   Hafta: Hiçbirimiz güvende değiliz; Korku Sineması

SÜRE: 3 Saat

FİLM: Doktor Galigari’nin Muayenehanesi

  • Türün tarihçesi
  • İlk örnekler
  • Türün Özellikleri

5.   Hafta: Değişen Amerika ve Korku sinemasının altın çağı

SÜRE: 3 Saat

FİLM: The Omen

  • İkinci dünya savaşı, özgürlük hareketleri, Vietmam sonrası ABD’de korku sineması
  • Türün Başyapıtları: Şeytan, The Shining, Kuşku,
  • Zombi filmlerinin ortaya çıkışı
  • Türün klişeleri

6.   Hafta: Bilinmezin Peşinde: Kara Film (Film Noir)

SÜRE: 3 Saat

FİLM: Sunset Bulvarı

  • Kara filmlerin doğuşu
  • Kara Filmin Özellikleri
  • Kara filmin on yıllık saltanadı
  • Türün bugünkü ardılları: Neo-Noir

7.   Hafta: Amerikan rüyasına övgü; Western

SÜRE: 3 Saat

FİLM: Stagecoach

  • Western sinemasının öncesi
  • Sessiz dönemde western
  • Klasik Dönem ve western
  • Türün Özellikleri

8.   Hafta: Gerileme dönemi ve Spegetti western

SÜRE: 3 Saat

FİLM: Bir Avuç Dolar

  • Sam Peckinpah’ın modern hayata yenik düşen kovboyları
  • Sergio Leone ve Spagetti westernin yükselişi


SON KAYIT TARİHİ: 2 Aralık 2016/ 8 Hafta

Başlangıç Tarihi:        7 Ocak 2017 Cumartesi
Bitiş Tarihi:                  11 Şubat  2017 Cumartesi
Süre:                             3 Saat/ 15.00/ 18.00
Kayıt İletişim:             etev@etev.org, 0216 349 9992, 0505 261 0461, 0505 582 9737